Thứ hai, ngày 14 tháng 04 năm 2016

Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia: Nghệ thuật Chầm riêng Chà pây của người Khmer

22/09/2022 17:47 G9T+7

Chầm riêng Chà pây được hiểu là một loại hình nghệ thuật dân gian có đàn ca hát. Chầm riêng có nghĩa là ca hát, Chà pây là đàn Chà pây. Đây là loại hình nghệ thuật dân gian truyền thống của đồng bào dân tộc Khmer, phổ biến trong các phum sóc Nam bộ vào cuối thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX.

Nghệ nhân dân gian Thạch Mâu ở ấp Chông Bát, xã Tân Hiệp, huyện Trà Cú, tỉnh Trà Vinh là người “truyền lửa” nghệ thuật độc đáo này

Trong lúc diễn tấu, nghệ nhân vừa đàn từng đoạn nhạc, sau đó vừa tự hát từng câu ứng tác về một đề tài đã chuẩn bị sẵn nào đó. Bài biểu diễn không chỉ là những tác phẩm soạn sẵn mà còn do nghệ nhân ngẫu hứng sáng tác nhanh tại chỗ những đoạn thơ để độc diễn. Và sau mỗi đoạn thơ lại khảy đàn Chà pây một câu nhạc đệm. Để hát xong một đoạn truyện có khi kéo dài suốt đêm.

Nghệ nhân thực hiện lễ cúng tổ Chầm riêng Chà pây

Cũng có khi không có tích truyện mà là những khổ thơ kể về tâm trạng hay tình huống nào đó của cuộc đời. Do lời thơ chủ yếu là được ứng tác, tùy theo tài nghệ riêng của từng nghệ nhân nên từ khúc nhạc dạo, câu nhạc đệm cùng với cách luyến láy và khúc nhạc kết đến giọng điệu của mỗi người tạo nên sắc thái độc đáo riêng.

Nhạc cụ ở đây chỉ có độc nhất là cây đàn chà pây thuộc loại nhạc khí dây gẩy

Người Khmer sinh sống tại Trà Vinh hiện nay là những người đang kế thừa được đầy đủ, nguyên vẹn nhất loại hình nghệ thuật này.

H’Mai (th)

75
TIN MỚI NHẤTNAU N’KÔCH MHEXOR XƯV YAZ HLO

Là số lễ hội truyền thống của các dân tộc thiểu số tại chỗ như: Lễ sum họp cộng đồng, lễ mừng được mùa, lễ mừng chiến thắng, lễ cúng bến nước, lễ cúng cơm mới… đã được tỉnh sưu tầm, phục dựng trong những năm qua.

* Jêng rnoh rbŭn bư brah kal e bơh ăp bu nong iê bu nuyh rêh du ntŭk tâm ban: Bư brah tâm rnglăp bon lan, bư brah m’ak gĕh n’sĭt âk ndu ndơ tăm, bư brah dơi tâm lơh, bư brah ndrâm dak, bư brah sông piăng mhe… lĕ dơi n’gor joi răk mray, ndâk njêng tay tâm ăp năm lĕ lăn.

* Zos chor lêr hôix truênx thôngs ntơưv cxuô minhx cxưx nênhs tsơưs ntơưv qơư sưs li: Lêr sum hopx côngx đôngx, lêr phôngv lo kôngz, lêr phôngv ntâus zênhx, lêr côngv hâur đêx, lêr côngv mor blêx yaz… tưz lo xênhr nrar, tror uô tơưv hur chor shông đhâu.