Thứ hai, ngày 14 tháng 04 năm 2016

Ji sanv văn hoar phi vâts thêv hlôngr njêx muôl tiz nênhs ntơưv Việt Nam: Hu gâux Xoan

09/06/2022 16:38 G6T+7

Zos ji sanv thuôx zangv nghêx thuôx trinhx jiênr, Hu gâux xoan Phú Thọ zos muôx hu gâux, sênhr chêr, khoz đruôl haz phach. Hu gâux xoan cênhz đreiv côngv Hùng Vương, iz zangv njênhk chuôz hâur pâuk ntơưv côngv pus zơưs tiz nênhs Việt.

Zos iz zangv nghêx thuôx trinhx jiênr côngx đôngx, Hu gâux xoan zus kror txơưx pâuz văn hoar, côngv uô cê côngx đôngx haz cxuô lênhx siz seiz hluz. Hu gâux xoan muôx 3 ntu: Huz gâux nghi lêr, hu gâux quả cách haz hu gâux plênhs (hu gâux hôix).

Hu gâux Xoan zos iz zangv hu gâux nghi lêr, phong tux, tsinhv hu uô suôz gâux kror trôngx đinhx

Hu gâux Xoan lo tsov cưv jông tiv zix. Chor nênhs môngl hu gâux Xoan khênhx zos nhoz côngv jêx jos haz tsov cưv uô phươngx. Nuôr zos iz tsov cưv nghiex jư ntơưv chor nênhs nhoz côngv jêx jos, phênhv ntâu zos nênhs cxênhz jê. Nênhs sơưr thơưx iz phươngx Xoan (los sis xênhv Xoan) hu uô zơưv Trumx. Lơưr tuôr tsês chor jăngx gâux, xair tuz nhuôs, kra tsưr ziv huz gâux haz chor tiêt mux haz tsov cưv thưx hanhx. Chor thanhx viên mas tuz hu uô Kép, nxeik hu uô Đào. Iz phươngx Xoan muôx li 15 txus 18 lênhx.

Hur hu gâux Xoan, sênhr chênhr haz suôz gâux khênhx cênhz uô cê, zôngv grei sênhr chêr minh hoas njaz lus trâu suôz gâux

Hâur pâuk ntơưv hu gâux Xoan muôx ntâu zangv kra lus đruôl lo tso trâu ntu chor phuôz teik Hùng cxiv tsang têz qơưs. Chor jos Xoan hâur pâuk por lênhx zos chor jos lâul nhoz trung tâm têz qơưs Văn Lang xưs li: Kim Đái, Phù Đức, Thét (xar Kim Đức), An Thái (xar Phượng Lâu), đrôngl Việt Trì… Viv li, Hu gâux Xoan tsinhv tuôr tsês tâu ntâu iêur tôr lâul nhoz cxênhx tuz ntơưv văn hoar jân jan ntu binhx minh lus đruôl cxiv tsang têz qơưs ntơưv pêz minhx cxưx.

Hu gâux Xoan lo tsov cưv trâu cheix Tsaz chia tol txaik shông yaz

H’Mai (t.h)

173
TIN MỚI NHẤTNAU N’KÔCH MHEXOR XƯV YAZ HLO

Là số lễ hội truyền thống của các dân tộc thiểu số tại chỗ như: Lễ sum họp cộng đồng, lễ mừng được mùa, lễ mừng chiến thắng, lễ cúng bến nước, lễ cúng cơm mới… đã được tỉnh sưu tầm, phục dựng trong những năm qua.

* Jêng rnoh rbŭn bư brah kal e bơh ăp bu nong iê bu nuyh rêh du ntŭk tâm ban: Bư brah tâm rnglăp bon lan, bư brah m’ak gĕh n’sĭt âk ndu ndơ tăm, bư brah dơi tâm lơh, bư brah ndrâm dak, bư brah sông piăng mhe… lĕ dơi n’gor joi răk mray, ndâk njêng tay tâm ăp năm lĕ lăn.

* Zos chor lêr hôix truênx thôngs ntơưv cxuô minhx cxưx nênhs tsơưs ntơưv qơư sưs li: Lêr sum hopx côngx đôngx, lêr phôngv lo kôngz, lêr phôngv ntâus zênhx, lêr côngv hâur đêx, lêr côngv mor blêx yaz… tưz lo xênhr nrar, tror uô tơưv hur chor shông đhâu.