Thứ hai, ngày 14 tháng 04 năm 2016

Di sản văn hóa phi vật thể mpơl lam ăp kon bu nuyh bơh Việt Nam: Mprơ Xoan

09/06/2022 16:38 G6T+7

Jêng ndơ têl tâm nau nghệ thuật pâl mpơl, Mprơ xoan Phú Thọ gĕh nau mprơ, goh gâr n'hanh phăch. Nau mprơ Xoan dơh dăch đah nau bư brah kah gĭt adăch Hùng Vương, jêng du ntil nau way ntơm gĕh bơh nau bư brah kah gĭt ma jrŏng rnoi bơh bu nuyh Yuăn.

Jêng nau pâl tâm bon lan, Mprơ Xoan mât nau gĭt nau way, gĕh nau tâm rlăp bon lan n'hanh nau r'nê lah uĕh bơh ăp bu nuyh. Mprơ Xoan gĕh 3 ntil: Mprơ bư brah, mprơ quả cách n'hanh mpơ rbŭn.

Mprơ Xoan jêng nau pâl mprơ bư brah, nau way, hôm dơi bu moh lah mprơ cửa đình

Mprơ Xoan gĕh nau ndâk njêng nâp phêt. Ăp bu nuyh tât mprơ Xoan way rêh du bon n'hanh dơi ndâk njêng tă bơh ăp phường. Aơ jêng nau kan k'dŏ mprơ nghiệp dư bơh ăp bu nuyh bon lan du bon, tâm nĕ gĕh âk bu nuyh kơp du mpôl băl. Bu nuyh tơm du phường Xoan (mpôl Xoan) moh lah che Trùm. Khăn păng mât mray nau mprơ, săch cu li, ntĭm nau kan mprơ n'hanh ndâk nau kan mprơ. Ăp bu nuyh kan bă bă dơi bu moh Kép, bu ur moh Ðào. Du phường Xoan gĕh 15 tât 18 bu nuyh.

Ta nau mprơ Xoan, nau mprơ n'hanh k'dŏ dơi bu tâm rlong, dŏng nau k'dŏ mpơl nau n'kôch tâm nau rêh

Bu nuyh tơm Mprơ Xoan gĕh âk nau rblang ta năm khay ăp Adăch Hùng ndâk njêng bri dak. Ăp bon Mprơ Xoan lah ăp bon tơm bơh pĭt bri dak Văn Lang gĕh: im Ðái, Phù Ðức, Thét (xă Kim Ðức), An Thái (xă Phượng Lâu), bon têh Việt Trì… Yor nĕ, Mprơ Xoan hôm gĕh mât âk nau way kăl e ta năm khay ndâk njêng bri dak bơh bu nong he.

Mprơ Xoan dơi ndâk ta yăn Kao gơi wơt mbah năm mhe

H’Mai (t.h)

314
TIN MỚI NHẤTNAU N’KÔCH MHEXOR XƯV YAZ HLO

Là số lễ hội truyền thống của các dân tộc thiểu số tại chỗ như: Lễ sum họp cộng đồng, lễ mừng được mùa, lễ mừng chiến thắng, lễ cúng bến nước, lễ cúng cơm mới… đã được tỉnh sưu tầm, phục dựng trong những năm qua.

* Jêng rnoh rbŭn bư brah kal e bơh ăp bu nong iê bu nuyh rêh du ntŭk tâm ban: Bư brah tâm rnglăp bon lan, bư brah m’ak gĕh n’sĭt âk ndu ndơ tăm, bư brah dơi tâm lơh, bư brah ndrâm dak, bư brah sông piăng mhe… lĕ dơi n’gor joi răk mray, ndâk njêng tay tâm ăp năm lĕ lăn.

* Zos chor lêr hôix truênx thôngs ntơưv cxuô minhx cxưx nênhs tsơưs ntơưv qơư sưs li: Lêr sum hopx côngx đôngx, lêr phôngv lo kôngz, lêr phôngv ntâus zênhx, lêr côngv hâur đêx, lêr côngv mor blêx yaz… tưz lo xênhr nrar, tror uô tơưv hur chor shông đhâu.