Thứ hai, ngày 14 tháng 04 năm 2016

Di sản văn hóa phi vật thể mpơl lam ăp kon bu nuyh bơh Việt Nam: Nau mprơ ví, giặm Nghệ - Tĩnh

05/05/2022 14:51 G5T+7

Ví, giặm jêng bar ntil nau mprơ mô gĕh nhạc, dơi njêng gĕh tâm nau pah kan n'hanh nau rêh ôi mhau bơh bu nuyh bon lan bar n'gor Nghệ An n'hanh Hà Tĩnh: mông njiăng kon bêch, tăm ba lŏ, bĭt duk, gŭ tanh, peh ba... Yor nĕ, ví, giặm dơi bu mprơ tĕng pe ntil nau kan: mprơ êng du huê, mprơ bar he bu aơ đah bu ri, mprơ âk bu nuyh.

Ntŭk gĕh di sản ví, giặm ta ăp bon lan bar đah dak Lam n'hanh dak La gĕh bon Kim Liên, Bồi Sơn (Nghệ An), Thạch Việt, Trường Lưu (Hà Tĩnh)…

Du tâ mprơ gĕh pe gưl: mprơ dạo, mprơ đối n'hanh mprơ xe kết. Nau mprơ gĕh thể thơ lục bát, song thất lục bát, lục bát biến thể (mprơ ví), 5 chữ (mprơ giặm). Nau mprơ ví, giặm gĕh âk nau mprơ, mpơl saơ nau rêh ôi mhau, mpơl saơ nau way tâm nau rêh, tô tơm jrŏng rnoi, nau rŏng ma bri dak, ntŭk deh njêng, kon bu nuyh, nau tâm rŏng bu ur bu klô. Âk nau mprơ gĕh nau ntĭm sơm: ntĭm nau way oh kon ma me mbő, nau tâm rŏng ur sai mô dơi tâm chlơi, nau tâm rŏng oh nô kônh wa, nau mô dơi tâm mbruh, sâm kơl mât mray nau way, nau rêh uĕh ta ăp bon lan.

Ăp nau mprơ kuăl săk tĕng ăp nau kan gĕh phường vải, ví đò đưa, ví phường nón, giặm ru, giặm kể, giặm khuyên,…

Nau mprơ ví, giặm gĕh nau kh'lay tâm nau rêh nau way, nau rêh nuih n'hâm bơh bu nuyh Nghệ Tĩnh nĕ dơi bu mprơ âk tâm nau rêh, ta ăp tâ rbŭn m'ak, rbŭn pâl, rbŭn mprơ bơh ăp bu nuyh tâm bon lan, n'hanh hôm dơi bu dŏng tâm nau kan mprơ k'dŏ ta sân khấu. Lơ 27/11/2014 UNESCO lĕ n'kôch r'nê Nau mprơ ví, dặm Nghệ - Tĩnh bơh Việt Nam jêng di sản nau way phi vật thể mpơl lam ăp kon bu nuyh.

Ăp gru nsrôih ntĭm nau mprơ ví, giặm ân phung kon se

H’Mai (th)

231
TIN MỚI NHẤTNAU N’KÔCH MHEXOR XƯV YAZ HLO

Là số lễ hội truyền thống của các dân tộc thiểu số tại chỗ như: Lễ sum họp cộng đồng, lễ mừng được mùa, lễ mừng chiến thắng, lễ cúng bến nước, lễ cúng cơm mới… đã được tỉnh sưu tầm, phục dựng trong những năm qua.

* Jêng rnoh rbŭn bư brah kal e bơh ăp bu nong iê bu nuyh rêh du ntŭk tâm ban: Bư brah tâm rnglăp bon lan, bư brah m’ak gĕh n’sĭt âk ndu ndơ tăm, bư brah dơi tâm lơh, bư brah ndrâm dak, bư brah sông piăng mhe… lĕ dơi n’gor joi răk mray, ndâk njêng tay tâm ăp năm lĕ lăn.

* Zos chor lêr hôix truênx thôngs ntơưv cxuô minhx cxưx nênhs tsơưs ntơưv qơư sưs li: Lêr sum hopx côngx đôngx, lêr phôngv lo kôngz, lêr phôngv ntâus zênhx, lêr côngv hâur đêx, lêr côngv mor blêx yaz… tưz lo xênhr nrar, tror uô tơưv hur chor shông đhâu.